Polskie firmy są jak średniowieczne folwarki

Nie jestem zaskoczony wynikami badań, z których wypływa jasny wniosek, że blisko 70% polskich firm ma strukturę podobną do czternastowiecznego folwarku! Tak, tak. Nie ma w tym stwierdzeniu nawet cienia przesady i myślę, że wiele osób spośród czytających ten tekst kiwa potakująco głową, bo na własnej skórze doświadczyło tego faktu.

W tego typu „folwarcznych firmach” panuje despotyczny przywódca lub układ menedżerów sprawujących władzę poprzez wyznaczanie targetów i wymuszających ich realizację. Restrukturyzacja odbywa się zwykle przez cięcie kosztów, a nie zmianę sposobu zarządzania. Jest oczywiście tzw. dwór i grupa wzajemnej adoracji, a ktoś, kto nie zdejmuje czapki przed wodzem – musi się mieć na baczności.

Polskie firmy wciąż pełne są małych i dużych dyktatorów. Co więcej, jedni, wygryzając poprzedników siecią intryg, zastępują innych. Tworzą się klany i dynastie. Liderów z krwi i kości wciąż jest w nich jak na lekarstwo.

Tymczasem dziś modele kierowania w biznesie idą w zupełnie innym kierunku. Daniel Goleman, światowej sławy psycholog, autor bestselleru „Inteligencja emocjonalna” – twierdzi, że zbyt długo menedżerowie postrzegali emocje w pracy jako zgiełk zawadzający w racjonalnym funkcjonowaniu organizacji. Ale czasy ignorowania emocji, jako niemających znaczenia dla biznesu, przeminęły.

W swoim artykule na łamach PSYCHOLOGY TODAY zaprezentował on najnowsze wyniki badań związanych z kluczową rolą inteligencji emocjonalnej w kształtowaniu wybitnych przywódców w biznesie. Okazuje się, że kompetencje zaliczane do inteligencji emocjonalnej stanowią około 2/3 wszystkich kompetencji pozwalających na osiągnięcie bardzo dobrych wyników bez względu na rodzaj wykonywanej pracy. Z kolei wybitni przywódcy cechują się nawet 85-proc. wykorzystywaniem kompetencji emocjonalnych w porównaniu do jedynie 15-proc. zapotrzebowania na kompetencje związane z inteligencją racjonalną (IQ).

Od zawsze twierdziłem, że przywódcy o wysokim poziomie inteligencji emocjonalnej potrafią wytworzyć u współpracowników rezonans, który wyzwala w ludziach najlepsze cechy, zdolności umysłowe oraz talenty. Ale jest to możliwe tylko i wyłącznie wtedy, gdy lider inteligentnie posługuje się kompasem emocjonalnym: jest wrażliwy na uczucia innych, inspiruje, wytwarza pozytywną atmosferę pracy nawet w kryzysowych sytuacjach.

Wybitni przywódcy cechują się – przede wszystkim – wysoką inteligencją emocjonalną. Za ich sukces tylko w 15 proc. odpowiadają IQ i wykształcenie. Pozostałe 85 proc. zawdzięczają kompetencjom emocjonalnym. Przedstawię Wam mój prywatny ranking 12 najważniejszych cech dobrego lidera.

1. Samoświadomość emocjonalna.

Liderzy z wysoką samoświadomością emocjonalną są bardziej wyczuleni na własne emocje, czyli sygnały, które dochodzą do nich z wewnątrz i potrafią ocenić, jaki wpływ mają one na ich działania. Są w pełni „zestrojeni” ze swoimi nadrzędnymi wartościami i często wykazują się dobrą intuicją. Wiedzą jaki obrać kurs działań, ponieważ widzą zawsze pełen obraz skomplikowanej sytuacji. Przywódcy z tą cechą są zwykle szczerzy w relacjach z ludźmi, potrafią mówić otwarcie o swoich emocjach i z przekonaniem o swoich wizjach.

2. Emocjonalna samokontrola.

Wysoki poziom samokontroli pozwala na opanowanie emocji i impulsów, które są rozpraszające a nawet wykorzystanie ich do dobrych celów. Lider z taką cechą potrafi zachować spokój w bardzo stresujących sytuacjach i podczas kryzysu.

3. Ukierunkowanie na osiągane celów.

Wysokie wymagania w stosunku do samego siebie pozwalają na skierowanie uwagi na ciągłe doskonalenie siebie i innych. Liderzy, którzy kładą silny nacisk na osiągnięcia są pragmatyczni, wyznaczają mierzalne, ale ambitne cele, a przy tym potrafią skalkulować ryzyko.

4. Pozytywny światopogląd.

Optymistyczny lider widzi zwykle szansę a nie zagrożenie. Potrafi również patrzeć w ten sposób na swoich podwładnych i wymagać od nich realizowania się w tym, w czym naprawdę się sprawdzają.

5. Zdolność adaptacji.

Liderzy, którzy mają wysoką zdolność przystosowywania się mogą z powodzeniem żąglować swoimi wymaganiami nie tracąc przy tym koncentracji i energii. Czują się dobrze w klimacie organizacyjnym, w którym nigdy nic nie jest jednoznaczne. Są elastyczni i potrafią zdiagnozować zmiany potrzebne, aby ciągle dostosowywać się do zmieniających się warunków.

6. Empatia.

Zdolność do rozpoznawania i współodczuwania niewypowiedzianych emocji w innym człowieku lub grupie ułatwia komunikację. Liderzy, którzy cechują się empatią potrafią rozpoznać szerokie spektrum emocji swoich współpracowników i podwładnych nie tyle na poziomie rozumu, co własnych emocji. Pozwala im to dobrze się z nimi dogadywać bez względu na różnice kulturowe czy inne doświadczenia życiowe. Osobę o wysokim poziomie empatii można rozpoznać zwykle po tym, że słucha innych i rozumie ich motywacje.

7. Świadomość organizacyjna.

Lider z wysoką świadomością organizacyjną potrafi być przenikliwy i z łatwością rozpoznać kluczowe powiązania społeczne i relacje pomiędzy pracownikami. Dostrzega też siły polityczne, które dominują w firmie, a także docenia rolę niepisanych reguł, które obowiązują w firmie.

8. Umiejętność oddziaływania.

Wysoką umiejętność oddziaływania danego przywódcy można poznać po wielu wskaźnikach, począwszy od umiejętności dostosowania swojego przekazu do konkretnego odbiorcy, a skończywszy na zdolności do zbudowania wspierającej koalicji wokół nowych pomysłów.

9. Rola nauczyciela i mentora.

Dobry lider potrafi rozwijać zdolności swoich podwładnych. Szczerze zależy mu na tym, aby jego podopieczni rozumieli cele, swoje słabe i mocne strony. Tacy ludzie potrafią dać konstruktywny feedback i stają się naturalnymi mentorami i trenerami dla innych.

10. Zarządzanie konfliktami.

Najlepszy przywódca najpierw wysłucha wszystkich stron i zrozumie różne perspektywy, a następnie znajdzie wspólne rozwiązanie, które każdy będzie mógł poprzeć. W ten sposób energia początkowo skierowana w różne strony zaczyna płynąć w jednym kierunku i służy wspólnemu celowi.

11. Inspirujące przywództwo.

Liderzy, którzy są inspirujący potrafią tworzyć rezonans, czyli „zarażać” swoimi emocjami innych. To sprawia, że ludzie z ich otoczenia podążają za ich wizją, mając jednocześnie poczucie realizowania „wspólnej misji”. Potrafią również jasno wyznaczyć cele i określić na czym polega „wspólna misja”. Dzięki temu codzienne zadania pracowników stają się bardziej ekscytujące.

12. Praca zespołowa.

Wybitni gracze zespołowi tworzą atmosferę przyjaznej wspólnoty, budzą szacunek, są otwarci na pomoc innym i współpracę. Szef, który wyróżnia się tą cechą potrafi zachęcić innych do aktywności i pracy w imię wspólnego celu oraz budować ducha zespołu i poczucie przynależności. Jak to robi? Sam daje przykład.

Teraz zastanów się, jeśli jesteś liderem, czy opisane cechy charakteryzują Ciebie? Wszystkie? Czy nad niektórymi warto popracować, aby je rozwinąć, wzmocnić, wyeksponować? A jaki jest Twój lider, szef, manager? Czy jego kompetencje definiuje powyższy zestaw?

Na koniec myśl, którą wypowiedział kiedyś jeden z najlepszych ekspertów w zakresie przywództwa, John C. Maxwell. Dobrze ją zrozum i wyciagnij z niej właściwe wnioski:

Skuteczni liderzy
nie wykorzystują ludzi po to,
aby samemu wygrywać.
Przewodzą ludziom,
aby odnosić wraz z nimi,
wspólne zwycięstwa.

.

dr Marek Wojciechowski | psycholog biznesu


Lubisz dostawać prezenty?
Aktualne informacje z Psychologii Sprzedaży w Twojej skrzynce.
Plus mnóstwo ciekawych materiałów, video wykładów, ebooków
oraz specjalnych zaproszeń na dobre szkolenia.
Zapisz się do naszej Bazy Wiedzy.
Naprawdę warto!